Opublikowano: sobota, 11 luty 2012

Spis treści

 

Drodzy Maturzyści

Przygotowałam wam materiały ,które pomogą Wam przygotować się do egzaminu z chemii .Proszę o zapoznanie się ze standartami maturalnymi oraz stukturą i formą egzaminu.

Rozwiązywanie arkuszy oraz zadań maturalnych gwarantują powodzenie na egzaminie w myśl zasady – „ćwiczenia czynią mistrza”

Wszystkim życzę sukcesu


 

STRUKTURA I FORMA EGZAMINU

Egzamin maturalny z chemii jest egzaminem pisemnym sprawdzającym wiadomości i umiejętności określone w Standardach wymagań egzaminacyjnych i polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych zawartych w arkuszach egzaminacyjnych.

Opis egzaminu z chemii

Chemia może być zdawana tylko jako przedmiot dodatkowy. Można ją zdawać na poziomie podstawowym albo na poziomie rozszerzonym. Wyboru poziomu zdający dokonuje w deklaracji składanej do dyrektora szkoły.

1. Egzamin na poziomie podstawowym trwa 120 minut i polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych sprawdzających wiedzę i umiejętność zastosowania tej wiedzy w praktyce. Zadania te obejmują zakres wymagań egzaminacyjnych określonych dla poziomu podstawowego.

2. Egzamin na poziomie rozszerzonym trwa 150 minut i polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych, sprawdzających umiejętność zastosowania poznanych metod do rozwiązywania problemów dotyczących treści obejmujących zakres wymagań egzaminacyjnych dla poziomu rozszerzonego.

Zasady oceniania arkuszy egzaminacyjnych

1. Rozwiązania poszczególnych zadań oceniane są na podstawie szczegółowych kryteriów oceniania, jednolitych w całym kraju.

2. Obok każdego zadania podana jest maksymalna liczba punktów, którą można uzyskać za jego poprawne rozwiązanie.

3. Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie na temat) są traktowane jako błędne. Komentarze wykraczające poza zakres polecenia nie podlegają ocenianiu.

4. Gdy do jednego polecenia zdający podaje kilka odpowiedzi (jedną prawidłową, inne nieprawidłowe), to nie otrzymuje punktów za żadną z nich.

5. Jeżeli polecenie brzmi: Napisz równanie reakcji..., to w odpowiedzi zdający powinien napisać równanie reakcji chemicznej, a nie jej schemat.

6. Niewłaściwy dobór lub brak współczynników w równaniu reakcji powoduje utratę 1 punktu za zapis tego równania.

7. W rozwiązaniach zadań rachunkowych oceniane są: metoda, wykonanie obliczeń i podanie wyniku z jednostką. Błędny zapis jednostki lub jej brak przy ostatecznym wyniku liczbowym wielkości mianowanej powoduje utratę 1 punktu. W obliczeniach wymagane jest poprawne zaokrąglanie wyników liczbowych.

8. Za poprawne obliczenia będące konsekwencją zastosowania niepoprawnej metody zdający nie otrzymuje punktów.

9. Za poprawne spostrzeżenia i wnioski będące konsekwencją niewłaściwie zaprojektowanego doświadczenia zdający nie otrzymuje punktów.

10. Zapisy w brudnopisie nie podlegają ocenianiu.

11. Wynik egzaminu z przedmiotu dodatkowego nie ma wpływu na zdanie egzaminu maturalnego.

12. Wynik egzaminu - wyrażony w skali procentowej - odnotowany jest na świadectwie dojrzałości wraz z zaznaczeniem poziomu egzaminu.

13. Wynik egzaminu ustalony przez komisję okręgową jest ostateczny.


Zdający zna, rozumie i stosuje prawa, pojęcia i terminy oraz wyjaśnia procesy i zjawiska:

Standard

Zakres wymagań Zdający potrafi:

  1. Zna i rozumie prawa, pojęcia i zjawiska chemiczne , posługuje się terminologią i symboliką chemiczną związaną z :

a) budową atomu, izotopami i promieniotwórczością naturalną

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć związanych z budową atomu i układem okresowym pierwiastków:

o określić na podstawie zapisu AZE l iczbę cząstek elementarnych w atomie, w jonie oraz skład jądra atomowego;

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć: masa atomowa i masa cząsteczkowa;

o przewidywać typowe stopnie utlenienia pierwiastka na podstawie konfiguracji elektronowej;o zapisać konfigurację elektronową atomów pierwiastków o Z = 1 do Z= 20 oraz ich prostych jonów; (zapis pełny, skrócony z symbolem helowca i klatkowy") ustalić liczbę elektronów walencyjnych;

o określić związek między budową atomu, konfiguracją elektronową a położeniem pierwiastka w układzie okresowym;

o określić przynależność pierwiastków do bloku s, p, d oraz ustalić położenie pierwiastka w układzie okresowym na podstawie jego konfiguracji elektronowej;

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć związanych z naturalnymi przemianami promieniotwórczymi (α, β, y);

o porównywać trwałość izotopów promieniotwórczych na podstawie okresów półtrwania;

b) wiązaniami chemicznymi,

o określić zmiany elektroujemności pierwiastków w okresach

i grupach układu okresowego;

o określić rodzaj wiązania: (kowalencyjne, kowalencyjne

spolaryzowane, jonowe) na podstawie

różnicy elektroujemności łączących się pierwiastków

o określić rodzaje i typy wiązań (wiązania a, wiązania n) dla typowych cząsteczek nieorganicznych i organicznych;

o określić właściwości fizykochemiczne substancji wynikające z rodzaju występujących w nich wiązań;

o zapisywać wzory określające budowę typowych związków jonowych (tlenki, wodorotlenki, sole), wzory elektronowe związków kowalencyjnych (typowe cząsteczki homoatomowe i heteroatomowe) oraz węglowodorów z uwzględnieniem wiązań pojedynczych i wielokrotnych

c) molem substancji chemicznej;

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć: mol, masa molowa, objętość molowa gazów, warunki normalne

o dokonać interpretacji jakościowej i ilościowej równania reakcji w ujęciu molowym, masowym i objętościowym;

d) pierwiastkami i związkami chemicznymi;

o posługiwać się poprawną nomenklaturą i symboliką

chemiczną w odniesieniu do: pierwiastków i ich połączeń z tlenem, połączeń wodoru z azotem, siarką i fluorowcami, wodorotlenków, kwasów nieorganicznych i soli;

o zapisywać wzory sumaryczne związków chemicznych na pod­stawie ich składu i stopni utlenienia łączących się pierwiastków;

e) typami reakcji chemicznych:

Standard

o kwalifikować przemiany chemiczne ze względu na:

typ procesu (reakcje syntezy, analizy i wymiany oraz substytucji, addycji, eliminacji, kondensacji, polimeryzacji dla substancji organicznych), rodzaj reagentów (reakcje cząsteczkowe, jonowe), efekty energetyczne (reakcje egzo- i endotermiczne), zmianę stopni utlenienia reagentów;

o zaklasyfikować reakcje przebiegające z udziałem substancji nieorganicznych i organicznych do określonego typu reakcji

o przewidywać produkty reakcji na podstawie znanych substratów i typu reakcji;

f) roztworami wodnymi i ich stężeniem

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć: rozpuszczanie, rozpuszczalnik, substancja rozpuszczona, roztwór nasycony i nienasycony, rozpuszczalność, stężenie procentowe i stężenie molowe;

o opisać różnice pomiędzy roztworem właściwym i zawiesiną;

o zakwalifikować roztwory do roztworów właściwych i układów koloidalnych;

o podać metody rozdzielenia składników roztworów właściwych i zawiesin;

g) elektrolitami, dysocjacją jonową i reakcjami zobojętniania i strącania osadów oraz reakcjami zachodzącymi w roztworach wodnych;

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć: elektrolit mocny, elektrolit słaby, pH , iloczyn rozpuszczalności, odczyn roztworu;

o wykazać się znajomością procesów i reakcji zachodzących w roztworach wodnych: dysocjacją elektrolityczna ( jonowa), reakcje jonowe (reakcja zobojętniania, reakcja strąceniowa,)

o opisać zachowanie wskaźników kwasowo-zasadowych w roztworach o odczynie kwasowym, obojętnym i zasadowym;

h) reakcjami utleniania i redukcji

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć: stopień

utlenienia, utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja, reakcja utleniania - redukcji

o określić stopnie utlenienia pierwiastka w jonie i cząsteczce związku nieorganicznego i organicznego;

o wskazać utleniacz, reduktor, proces utleniania i proces re­dukcji;

o wykazać się znajomością zasad bilansu elektronowego;

i)węglowodorami i ich pochodnymi, szeregiem homologicznym i izomerią związków organicznych.

o posługiwać się poprawną nomenklaturą węglowodorów(nasyconych, nienasyconych, aromatycznych), grup funkcyjnych i jednofunkcyjnych pochodnych węglowodorów (halogenopochodnych, alkoholi, fenoli, aldehydów, ketonów, amin, kwasów karboksylowych i estrów) oraz naj­ważniejszych dwufunkcyjnych pochodnych węglowodorów (aminokwasów);

o wykazać się znajomością i rozumieniem pojęć związanych z izomerią konstytucyjną (izomeria szkieletowa, podstawienia,

o wykazać się rozumieniem pojęć: szereg homologiczny, homolog;

o narysować wzory izomerów dla węglowodorów zawierających do 6 (10) atomów węgla i wiązania różnej krotności;

o zapisywać wzory półstrukturalne (grupowe) podstawowych jednofunkcyjnych i wielofunkcyjnych pochodnych węglowodorów, stosować wzory ogólne szeregów homologicznych;

o wyprowadzać wzory sumaryczne na podstawie wzorów ogólnych szeregu homologicznego, rysować wzory strukturalne i półstrukturalne (grupowe) węglowodorów;

o określać rzędowość atomów węgla;

o rozpoznawać najważniejsze cukry proste (glukoza, fruktoza) I

i złożone (sacharoza, maltoza) zapisane za pomocą wzorów j

Fischera lub Hawortha |

o rozpoznać w podanych wzorach odpowiednio wiązanie

glikozydowe w cukrach i peptydowe w białkach; !

o tworzyć wzory dipeptydów i tripeptydów, powstających

z podanych aminokwasów

o wykazać się znajomością źródeł węglowodorów, i

jednofunkcyjnych i podstawowych wielofunkcyjnych

pochodnych węglowodorów w przyrodzie;

2. Opisuje właściwości najważniejszych pierwiastków i związków chemicznych oraz ich zastosowania.

a) właściwości fizyczne

i chemiczne metali i niemetali (Na, K. Mg, Ca, Al, Zn, Fe, Cu, H, 0, N, Cl, Br, C, Si, P, S,);

o podać typowe właściwości fizyczne wymienionych metali i niemetali (np. stan skupienia, barwa, połysk, zapach); |

podać typowe właściwości chemiczne wymienionych pierwiastków, w tym zachowanie wobec:

-tlenu (Na, K, Mg, Ca, Al, Zn, Fe, Cu, , C, S, H, P), -

-wodoru (N, S, Cl, 0, Br), j ---wody (Na, K, Mg, Ca, Cl),

-kwasów nieutleniających (metale),
-siarki i chloru (metale);

b) właściwości fizyczne i chemiczne tlenków wymienionych metali i niemetali, wodorków niemetali (0, N, Cl, Br, S) najważniejszych zasad, kwasów i soli, węglowodorów i ich pochodnych;

o opisać typowe właściwości fizyczne tlenków metali i niemetali, wodorków wymienionych niemetali oraz najważniejszych zasad kwasów i soli;

o opisać typowe właściwości chemiczne tlenków pierwiastków

o l. at. od 1 do 20 (35), w tym zachowanie wobec wody, j
kwasów i zasad;

o porównać tlenki ze względu na ich charakter chemiczny

(kwasowy, zasadowy, obojętny)

o opisać typowe właściwości chemiczne wodorków niemetali,

w tym zachowanie wobec wody, kwasów i zasad;

o opisać typowe właściwości chemiczne

i zasad, w tym zachowanie wobec wody, kwasów

o opisać typowe właściwości chemiczne kwasów, w tym zachowanie

wobec: metali, wody i zasad;

o opisać zachowanie soli, w tym zachowanie wobec wody, I

kwasów, zasad

o zakwalifikować kwasy do odpowiedniej grupy ze względu na

ich skład, moc, właściwości utleniające;

o opisać metody otrzymywania tlenków pierwiastków o l. at. od 1 do 20 w reakcjach: syntezy, rozkładu termicznego niektórych soli i wodorotlenków oraz utleniania lub redukcji tlenków;

o opisać metody otrzymywania zasad w reakcjach

odpowiedniego tlenku z wodą i metalu aktywnego z wodą oraz metody otrzymywania wodorotlenków;

o opisać metody otrzymywania kwasów w reakcjach odpowiedniego tlenku z wodą i poprzez rozpuszczanie kwasowych wodorków w wodzie;

o opisać typowe metody otrzymywania soli;

o opisać typowe właściwości poszczególnych grup węglowodorów i metody ich otrzymywania;

o opisać typowe właściwości związków organicznych w zależ­ności od podstawnika i rodzaju grupy funkcyjnej w cząsteczce {-X (halogen), -OH, -CHO, =CO, -COOH, -COOR i -NH2} oraz metody ich otrzymywania;

o opisać typowe właściwości prostych wielofunkcyjnych pochodnych węglowodorów ze względu na posiadanie określonych grup funkcyjnych (hydroksykwasy, aminokwasy, cukry proste)

c) zastosowania poznanych substancji chemicznych i zagrożenia powodowane niewłaściwym ich wykorzystaniem.

o opisać zastosowania najważniejszych substancji - metali, niemetali, tlenków, kwasów, zasad, soli i związków organicznych np. węglowodorów (nasyconych, nienasyconych, aromatycznych), alkoholi, aldehydów, ketonów, kwasów karboksylowych, estrów, aminokwasów;

o opisać przyczyny powstawania najbardziej powszechnych zanieczyszczeń środowiska naturalnego;

o opisać zagrożenia wynikające z niewłaściwego przechowywania i zastosowania najważniejszych substancji chemicznych;

o opisać znaczenie i zastosowanie surowców mineralnych;

o opisać wykorzystanie tworzyw sztucznych w życiu współczesnego człowieka;

o opisać zagrożenia związane z promieniotwórczością;

o opisać wpływ różnych czynników na proces koagulacji i denaturacji białek.

Standard

Zakres wymagań Zdający potrafi:

3. Przedstawia i wyjaśnia zjawiska i procesy chemiczne:

a) zapisuje równania reakcji chemicznych w formie cząsteczkowej i jonowej;

o zastosować prawo zachowania masy, prawo zachowania ładunku oraz zasadę bilansu elektronowego do uzgadniania

równań reakcji zapisanych odpowiednio cząsteczkowo i jonowo

o uzupełniać równania reakcji, dobierając brakujące substraty lub produkty;

o zapisywać równania i przewidywać produkty naturalnych przemian promieniotwórczych (α, β)

o zapisać równanie reakcji chemicznej na podstawie słownego lub graficznego opisu przemiany i odwrotnie;

o zapisać równania reakcji na podstawie podanego ciągu

przemian i zaproponować ciąg przemian na podstawie

podanego opisu procesu chemicznego;

o zapisywać równania reakcji ilustrujące zachowanie tlenków pierwiastków o l. at. od 1 do 20

wobec wody, kwasów odpowiednimi równaniami reakcji chemicznych;

o zapisywać równania reakcji ilustrujące metody otrzymywania tlenków pierwiastków w reakcjach; rozkładu termicznego niektórych soli i wodorotlenków oraz utleniania lub redukcji tlenków;

o zapisywać równania reakcji, ilustrujące metody otrzymywania zasad (wodorotlenków) w reakcjach: odpowiedniego tlenku metalu z wodą, metalu aktywnego z wodą,

o zapisywać równania reakcji, ilustrujące metody otrzymywania kwasów w reakcjach odpowiedniego tlenku z wodą;

o zapisywać równania typowych reakcji otrzymywania soli obojętnych,

o ilustrować zachowanie tlenków najważniejszych pierwiastków

o l. at. od 1 do 20 wobec wody, kwasów, odpowiednimi równaniami reakcji chemicznych;

o zapisywać równania reakcji, ilustrujące typowe zachowanie się kwasów wobec metali (wypieranie wodoru), tlenków metali i wodorotlenków

o zapisywać równania reakcji ilustrujące charakter chemiczny związków wodoru z azotem, siarką i fluorowcami;

o ilustrować równaniami reakcji zachowanie pierwiastków wobec:

-tlenu (Na, K, Mg, Ca, Al, C, Si, P, S, Fe),

-wodoru (N, S, Cl. 0, Br),

- wody (Na, K, Mg, Ca, Cl),

- kwasów nieutleniających (metale),

- siarki i chloru (metale);

o zapisywać równania reakcji dysocjacji kwasów (z uwzględnie­niem dysocjacji wielostopniowej) oraz zasad i soli;

o ilustrować przebieg reakcji jonowych (reakcje zobojętniania, wytrącania osadów), wykorzystując równania reakcji zapisane w formie cząsteczkowej, jonowej i skróconej jonowej;

o zapisywać równania prostych reakcji utleniania i redukcji;

o zapisywać równania reakcji dla poszczególnych grup węglowodorów:

o zapisywać równania reakcji ilustrujące typowe właściwości związków organicznych w zależności od rodzaju podstawnika i grupy funkcyjnej w cząsteczce {-X (halogen), -OH, -CHO, = C0. -COOH -COOR oraz -NH2};

o zapisywać równania reakcji, jakim ulegają pochodne wielofunkcyjne ze względu na posiadanie określonych grup funkcyjnych (proste aminokwasy, cukry proste);

b) interpretuje jakościowo i ilościowo równania reakcji chemicznej;

o dokonać interpretacji jakościowej i ilościowej równania reakcji w ujęciu atomowo-cząsteczkowym, jonowym, molowym, wagowym, objętościowym (dla reakcji przebiegających w fazie gazowej);

c) opisuje efekty energetyczne przemian;

o stosować pojęcia: proces egzotermiczy, endotermiczny do opisu efektów energetycznych przemian;

d) określa czynniki wpływające na przebieg reakcji chemicznych.

o określić wpływ różnych czynników na przebieg reakcji chemicznej (temperatura, ciśnienie, stężenie substratów, stopień rozdrobnienia substratów, katalizator);

Korzystanie z informacji

Zdający wykorzystuje i przetwarza informacje:

Standard

Zakres wymagań Zdający potrafi:

1. Odczytuje i analizuje informacje przedstawione w różnej formie.

a) tekstu o tematyce chemicznej;

o wyszukać w podanym tekście informacje potrzebne do rozwiązania określonego problemu

b) tablic chemicznych, wykresów, schematów, rysunków.

o odczytywać i interpretować informacje z układu okresowego

pierwiastków, tablic chemicznych, wykresów i tablic

rozpuszczalności

o wytłumaczyć zachowanie metali wobec wody,

kwasów na podstawie położenia metalu w szeregu aktywności metali

o wykorzystać dane zawarte w tablicach rozpuszczalności do

projektowania reakcji strąceniowych;

o ocenić wpływ składu zanieczyszczeń powietrza na zmianę odczynu wody deszczowej, wód powierzchniowych i gleby;

2. Uzupełnia brakujące informacje na podstawie analizy tablic chemicznych, tabeli, wykresu/ów, schematu/ów, rysunku/ów i tekstu/ów.

o uzupełnić brakujące dane na podstawie informacji podanych w formie:

- tekstów o tematyce chemicznej,

- rysunków przedstawiających doświadczenia,

- schematów procesów chemicznych,

- wykresów,
- tablic chemicznych,
- tabel.

3. Selekcjonuje, porównuje przedstawione informacje.

o dokonać selekcji i analizy informacji podanych w formie:

- tekstów o tematyce chemicznej,

- rysunków przedstawiających doświadczenia,

- schematów procesów chemicznych,

- wykresów,
- tablic chemicznych,
- tabel.

4. Przetwarza informacje według podanych zasad:

a) konstruuje schematy, rysunki, tabele, wykresy;

o konstruować wykresy wg podanych zależności

o przedstawiać przebieg doświadczeń w postaci

schematycznego rysunku

o konstruować tabele prezentujące określone dane;

o konstruować schematy procesów chemicznych;

o konstruować ciąg przemian organicznych i nieorganicznych prowadzących do otrzymywania różnych produktów;

b) formułuje opisy

przedstawionych zjawisk, procesów.

o opisać słowami lub za pomocą rysunku (schematu) przebieg doświadczeń, zjawisk lub procesów;

o zapisać obserwacje wynikające z prezentowanych doświadczeń, zjawisk i procesów

.

5. Wykonuje obliczenia chemiczne:

a) związane z izotopami i przemianami promieniotwórczymi;

o obliczyć średnią masę atomową pierwiastka na podstawie procentowego składu izotopowego dwóch naturalnych izotopów;

b) z zastosowaniem pojęcia mola i objętości molowej i warunków normalnych;

o obliczyć skład związku chemicznego w procentach masowych;

o wykonać obliczenia chemiczne z zastosowaniem pojęć: masa atomowa, masa cząsteczkowa, mol, masa molowa i objętość molowa gazów;

c) stechiometryczne;

o wykonać obliczenia stechiometryczne na podstawie wzoru sumarycznego i równania reakcji;

d) związane ze stężeniem procentowym i stężeniem molowym roztworu, z rozpuszczalnością

o obliczyć stężenie procentowe i molowe roztworu;

o obliczyć: masę substancji, rozpuszczalnika i roztworu, objętość

rozpuszczalnika i roztworu, gęstość roztworu, mając

odpowiednie dane;

o wykonywać obliczenia związane z rozpuszczalnością;

Tworzenie informacji

Zdający rozwiązuje problemy, tworzy i interpretuje informacje:

Standard

Zakres wymagań Zdający potrafi:

1. Wyjaśnia zależności przyczynowo-skutkowe w zakresie: podobieństw i różnic we

właściwościach pierwiastków, zależności między budową substancji a jej właściwościami oraz przemian chemicznych.

o dostrzegać związki przyczynowo-skutkowe zachodzące w procesach chemicznych w zależności od warunków, w których przebiegają typowe reakcje;

o wyjaśniać przebieg zjawisk spotykanych w życiu codziennym, posługując się wiedzą chemiczną w korelacji z innymi

naukami przyrodniczymi;

o analizować, interpretować, porównywać dane zawarte w tablicach chemicznych i opracowaniach naukowych lub popularnonaukowych;

2.Planuje eksperymenty i przewiduje obserwacje

Standard

o projektować metody rozdzielania składników mieszanin,

o projektować doświadczenia prowadzące do otrzymywania roztworów nasyconych i nienasyconych, roztworów o określonym stężeniu procentowym i molowym

o projektować doświadczenia ilustrujące różnice w aktywności

metali i fluorowców;

o projektować doświadczenia pozwalające na otrzymywanie

tlenków, wodorotlenków, kwasów, zasad, soli;

o projektować doświadczenia pozwalające na określenie

charakteru chemicznego tlenków

o projektować doświadczenia pozwalające na rozróżnienie

roztworów kwaśnych, obojętnych i zasadowych

o projektować doświadczenia, pozwalające na identyfikację

(odróżnienie) węglowodorów różnych typów na podstawie

ich właściwości fizykochemicznych;

o projektować doświadczenia pozwalające na identyfikację (odróżnienie) różnych pochodnych węglowodorów na podstawie ich właściwości fizykochemicznych;

3. Interpretuje informacje oraz formułuje wnioski i uzasadnia opinie.

o klasyfikować substancje chemiczne na podstawie opisu reakcji chemicznych lub właściwości fizykochemicznych;

o wnioskować o typie pochodnej na podstawie opisu wyników reakcji identyfikacyjnych;

o dokonywać uogólnień i formułować wnioski, układać zwięzłą strukturę wypowiedzi;

 

 


 

Arkusz Rok 2006

Arkusz Rok 2007

Arkusz Rok 2008

Arkusz Rok 2009

Arkusz Rok 2010

Arkusz Rok 2011

 


 

Literatura ,którą polecam

· Podręcznik Chemia 1 + zbiór zadań –Stanisława Hejwowska ,Ryszard Marcinkowski

· Podręcznik Chemia 2 + zbiór zadań - Stanisława Hejwowska ,Ryszard Marcinkowski i Justyna Staluszka

· Podręcznik Chemia 2 + zbiór zadań - Stanisława Hejwowska ,Ryszard Marcinkowski i Justyna Staluszka

W/w podręczniki są wydawnictwa operon

Dodatkowo Zbiór zadań maturalnych Wydawnctwo Szkolne Omega – Beata Kupis , Anna Lewandowska oraz Wiesława Zewald